Περί τις 5:30 το απόγευμα, μικρή αντιπροσωπεία της Συνέλευσης Αλληλεγγύης στην Παλαιστινιακή Αντίσταση προχώρησε σε μια πρωτοβουλία ενημέρωσης των συμμετεχόντων στο σεμινάριο στην αίθουσα του Ρομάντσο, αναρτώντας πανό και διαβάζοντας ένα ψήφισμά τους. Τα παρευρισκόμενα άτομα παρακολουθήσαμε με ενδιαφέρον την παρέμβαση, η οποία συναντά και δικές μας ανησυχίες και συζητήσεις στους κλάδους μας για την ελλιπή, και συχνά στρεβλή, δημοσιογραφική κάλυψη των γεγονότων στην Παλαιστίνη από τα ελληνικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης.

Μας προκαλεί έκπληξη και ιδιαιτέρως αλγεινή εντύπωση το γεγονός ότι, λίγο μετά την αποχώρησή τους από το Ρομάντσο, οι εκπρόσωποι της συνέλευσης αλληλεγγύης προσήχθησαν στη ΓΑΔΑ. Θεωρούμε ότι η πρακτική αυτή δεν είναι απλώς καταχρηστική, αλλά και καταφανώς επιλεκτική. Συνιστά πολιτική ενέργεια που βάλλει κατά της ελευθερίας της έκφρασης, της ελευθερίας του συνέρχεσθαι και της ελευθερίας της ενημέρωσης, ενώ γίνεται σαφές ότι στοχεύει αποκλειστικά πρωτοβουλίες που αφορούν το παλαιστινιακό.

Η καταστολή αυτού του είδους μας βρίσκει ριζικά αντίθετους και δημιουργεί ιδιαίτερες ανησυχίες για τις ελευθερίες στη χώρα μας, σε μια περίοδο διολίσθησης του Κράτους Δικαίου. Καλούμε την ΕΛΑΣ να σεβαστεί τις θεμελιώδεις ελευθερίες, και την κοινωνία των πολιτών να βρίσκεται σε εγρήγορση για τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων και ελευθεριών όλων μας.

Την ανακοίνωση υπογράφουν:

1. Vouliwatch
2. Reporters United
3. The Manifold
4. HIAS Greece
5. Inter Alia
6. Πολιτιστικός Οργανισμός BiOS – Δημιουργικός Κόμβος Ρομάντσο
7. Solomon
8. Mediterranean Institute for Investigative Reporting – MIIR
9. Nema Media
10. OmniaTV
11. The Press Project (thepressproject.gr)

Το άρθρο Επιλεκτική παρέμβαση της ΕΛΑΣ για το Παλαιστινιακό σε εκδήλωση του Vouliwatch στο Ρομάντσο εμφανίστηκε πρώτα στο R•U.

Είμαστε δημοσιογράφοι και μ’ αυτή την ιδιότητα σας ζητούμε να σταματήσετε την αδικία σε βάρος του συναδέλφου μας, Τζούλιαν Ασάντζ.

Μετά από δεκατρία χρόνια διώξεων, ο Αυστραλός Ασάντζ είναι φυλακισμένος στη Βρετανία υπό την απειλή της έκδοσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, κατ’ εντολή ενός δικαστικού συστήματος που τον αντιμετωπίζει ως κατάσκοπο ή ως προδότη. Δεν μας απασχολεί μόνο η άδικη μεταχείριση σε βάρος του ιδρυτή του WikiLeaks. Μας απασχολεί και το γεγονός ότι η δημοσιογραφία αντιμετωπίζεται ως έγκλημα, κάτι που θέτει σε κίνδυνο όλους τους δημοσιογράφους ανά τον κόσμο.

Ως δημοσιογράφοι υπηρετούμε το θεμελιώδες και οικουμενικό δικαίωμα στην ενημέρωση για το δημόσιο συμφέρον, δικαίωμα που κατοχυρώνεται από το αμερικανικό σύνταγμα. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων χαρακτηρίζει τους δημοσιογράφους ως «θεματοφύλακες» της δημοκρατίας. Μπορεί να γίνουν ενοχλητικοί, δυσάρεστοι, ακόμη και να εξοργίσουν, αλλά είναι απαραίτητοι προκειμένου να γνωρίζουν οι πολίτες τι συμβαίνει στο όνομά τους και να αποφασίζουν ελεύθερα ανεπηρέαστοι από ψέματα και προπαγάνδα.

Το μόνο που έκανε ο Τζούλιαν Ασάντζ ήταν να αποκαλύψει πληροφορίες προς το δημόσιο συμφέρον, και με αυτή την έννοια λειτούργησε ως δημοσιογράφος. Αυτό μπορούμε να το βεβαιώσουμε γιατί έχουμε δημοσιεύσει αυτές τις πληροφορίες, έχουμε συνεργαστεί με το WikiLeaks και σε κάποιες περιπτώσεις έχουμε δημοσιεύσει έρευνες με την υπογραφή του Τζούλιαν Ασάντζ.
Ενώ όλος ο κόσμος κατανοεί τη χρησιμότητα των αποκαλύψεων του για τη δημοκρατία, η δικαστική δίωξη σε βάρος του από τις Ηνωμένες Πολιτείες το μόνο που καταφέρνει είναι να ενισχύσει τις απολυταρχικές δυνάμεις στη φίμωση της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας και της ελευθερίας του τύπου.

Είμαστε δημοσιογράφοι με ποικίλες ευαισθησίες και διαφορετικές απόψεις αλλά την ίδια προσήλωση στο επαγγελματικό ιδεώδες της αλήθειας. Γι’ αυτό το λόγο κ. Πρόεδρε σας ζητάμε να σταματήσετε τη διαδικασία έκδοσης του ιδρυτή του WikiLeaks στις ΗΠΑ. Η αλήθεια, της οποίας είμαστε εγγυητές, πρέπει να αποκατασταθεί: ο Τζούλιαν Ασάντζ θα μείνει στην ιστορία ως λειτουργός της δημοσιογραφίας.

Η επιστολή αποτέλεσε αρχικά πρωτοβουλία του γαλλικού Mediapart, και στη συνέχεια υπογράφτηκε και από άλλα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης.

Το άρθρο Για τον Τζούλιαν Ασάντζ: Επιστολή διεθνών ΜΜΕ (και του Reporters United) προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ εμφανίστηκε πρώτα στο R•U.

Με έναυσμα την έκθεση και στο έδαφος του αυξημένου ερευνητικού ενδιαφέροντος για τις λειτουργίες και τις επιπτώσεις του μαζικού τουρισμού, μας ενδιαφέρει να ανοίξουμε τη συζήτηση σε μια ιστορικοποιημένη βάση, βλέποντας δηλαδή πως εξελίχθηκε το τουριστικό μοντέλο στον ελλαδικό χώρο, πως επιδρά στους τόπους η άναρχη και ανεξέλεγκτη τουριστική ανάπτυξη, ποιες ιδεολογίες εγγράφονται στις κοινότητες, μ’ ένα βλέμμα στο σήμερα. Στον πυρήνα του προβληματισμού μας είναι τα ζητήματα της βιωσιμότητας, του δημόσιου χώρου και των δημόσιων αγαθών, του πολιτισμικού κεφαλαίου, των εργασιακών σχέσεων και των κοινωνικών κινημάτων.

Συντελεστές και πληροφορίες για την έκθεση

Συμμετέχουν οι φωτογράφοι: Βασίλης Πρωτόπαπας, Γιάννης Βελέντζας, Γιώργος Παλληκαρόπουλος, Δημήτρης Παρασκευαΐδης, Θωμάς Μαζαράκος, Μαρία Χριστοδουλάκη, Μόνικα Κροντηρά, Νάσια Μαντά, Σπύρος Αναστασόπουλος, Βασίλης Μπενάκης, Σοφία Καψάλη, Ελένη Μαθιουδάκη, Μάριος Βουζίκας, Πολυτίμη Χαραμή.

Επιμέλεια: Βαγγέλης Τάτσης.

Κείμενα: Μιχάλης Νικολακάκης.

Εγκαίνια: Πέμπτη, 21 Σεπτεμβρίου στις 20:00
Διάρκεια: 22/09 – 01/10

Ωράριο
Πέμπτη, Παρασκευή: 17:00 – 20:00
Σάββατο, Κυριακή: 12:00 – 20:00
Δευτέρα – Τετάρτη: κλειστά

Τοποθεσία: Ρομάντσο, Αναξαγόρα 3, Αθήνα.

Εκδήλωση – συζήτηση

Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση – συζήτηση για τον τουρισμό την Πέμπτη 28 Σεπτεμβρίου, στις 19:30, στο Ρομάντσο.

Ομιλητές/τριες:

• Μιχάλης Νικολακάκης, Δρ. κοινωνιολογίας, διδάσκων κοινωνιολογίας του Τουρισμού στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης
• Τάσος Τέλλογλου, δημοσιογράφος Inside Story
• Σοφία Τσάδαρη, Δρ. Αρχ. Μηχ. – Πολεοδόμος ΕΜΠ, μέλος της Commonspace και του ΔΣ Συλλόγου Ελλήνων Πολεοδόμων Χωροτακτών (ΣΕΠΟΧ)
• Γιώργος Λιάλιος, δημοσιογράφος Καθημερινή
• Ιωάννα Λουλούδη, δημοσιογράφος MIIR – Reporters United

Τη συζήτηση θα συντονίσει η σεναριογράφος – δημοσιογράφος Μαρία Λούκα.

Το άρθρο SOUVENIRS: οι ετερόκλητες χρονικότητες του ελληνικού τουρισμού εμφανίστηκε πρώτα στο R•U.

Πρωτοβουλία για ένα Ελληνικό Εργαστήριο Κυβερνοασφάλειας

Με αφορμή τις καταγγελίες παρακολούθησης κινητών τηλεφώνων και στη χώρα μας από το κακόβουλο λογισμικό Predator, ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών (ΕΕΛΛΑΚ) και το δίκτυο για την ερευνητική δημοσιογραφία Reporters United αποφάσισαν τη δημιουργία ομάδας εργασίας με σκοπό τη διαμόρφωση εισήγησης προς τους δυο φορείς για τις προϋποθέσεις δημιουργίας και στην Ελλάδα ενός ανεξάρτητου από κρατικές αρχές εργαστηρίου Κυβερνοασφάλειας αντίστοιχου με το Citizenlab. Το εργαστήριο θα λειτουργεί στα πρότυπα ή και σε συνεργασία με αντίστοιχες πρωτοβουλίες όπως το Citizenlab του Πανεπιστημίου του Τορόντο, το Security Lab της Διεθνούς Αμνηστίας και το Source Protection Programme (Πρόγραμμα Προστασίας Πηγών) του Centre for Investigative Journalism και του Freedom of the Press Foundation. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο της προγραμματικής συνεργασίας των δύο φορέων σε θέματα πολιτικών για την ανοιχτότητα, τα ψηφιακά δικαιώματα και τη διαφάνεια.

Αντικείμενο του Εργαστηρίου Κυβερνοασφάλειας θα είναι η διάδοση εργαλείων και εκπαιδευτικών πόρων για την ασφαλέστερη διαδικτυακή καθημερινότητα όλων των πολιτών. Ακόμη, η διάθεση αυτών των εργαλείων θα προσφέρει και στη δημοσιογραφική κοινότητα τη δυνατότητα ασφαλούς διαδικτυακής επικοινωνίας και προστασίας των πηγών, όρων αναντικατάστατων για την άσκηση ανεξάρτητης δημοσιογραφίας και την υπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος.

Στην ομάδα εργασίας η οποία θα έχει διεπιστημονικό χαρακτήρα, συμμετέχουν ο Βασίλης Βλάχος, αναπληρωτής Καθηγητής στο αντικείμενο «Εφαρμογές Ασφάλειας σε Περιβάλλον Κατανεμημένων Πληροφοριακών Συστημάτων» στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ο Σωτήρης Ιωαννίδης, αναπληρωτής Καθηγητής, στο αντικείμενο “Σχεδίαση Υλικού Ψηφιακών Ενσωματωμένων, Παράλληλων ή Ασφαλών Συστημάτων Υπερυψηλής Ταχύτητας” στη Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πολυτεχνείου Κρήτης και ο Σωτήρης Σιδέρης, data editor του Reporters United και του Center for Collaborative Investigative Journalism (CCIJ).

Ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών – ΕΕΛΛΑΚ ιδρύθηκε το 2008, σήμερα αποτελείται από 37 Πανεπιστήμια, Ερευνητικά Κέντρα και κοινωφελείς φορείς. Ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών – ΕΕΛΛΑΚ έχει ως κύριο στόχο να συμβάλλει στην ανοιχτότητα και ειδικότερα στην προώθηση και ανάπτυξη των Ανοιχτών Προτύπων, του Ελεύθερου Λογισμικού, του Ανοιχτού Περιεχομένου, των Ανοιχτών Δεδομένων και των Τεχνολογιών Ανοιχτής Αρχιτεκτονικής στο χώρο της εκπαίδευσης, του δημόσιου τομέα και των επιχειρήσεων στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα φιλοδοξεί να αποτελέσει κέντρο γνώσης και πλατφόρμα διαλόγου για τις ανοιχτές τεχνολογίες. Ανάμεσα στους φορείς που συμμετέχουν στον Οργανισμό Ανοιχτών Τεχνολογιών – ΕΕΛΛΑΚ είναι τα πιο πολλά ελληνικά Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα, ενώ για την υλοποίηση των δράσεων της ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών – ΕΕΛΛΑΚ βασίζεται στην συνεργασία καΙ ενεργή συμμετοχή των μελών της και της ελληνικής κοινότητας χρηστών και δημιουργών Ελεύθερου Λογισμικού, Ανοιχτού Περιεχομένου και Τεχνολογιών Ανοιχτής Αρχιτεκτονικής. Ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών – ΕΕΛΛΑΚ εκπροσωπεί τα Creative Commons, είναι ιδρυτικό μέλος του COMMUNIA, είναι ο ελληνικό κόμβος για το Open Data Institute, και είναι μέλος του Open Budget Initiative. Επικοινωνία: Μαριαλένα Μπελίτση 210 2209380, info@eellak.gr.

Το Reporters United είναι ένα δίκτυο ρεπόρτερ με σκοπό την υποστήριξη της ερευνητικής δημοσιογραφίας στην Ελλάδα. Βασικοί στόχοι του είναι να προωθήσει δράσεις που υποστηρίζουν την ανεξάρτητη δημοσιογραφία, να παράσχει υπηρεσίες και εργαλεία υποστήριξης στους ρεπόρτερ, να συμμετέχει σε διασυνοριακές έρευνες και να αποτελέσει σημείο συνάντησης μεταξύ δημοσιογράφων, τεχνολόγων, νομικών και άλλων ειδικοτήτων που συνδιαμορφώνουν τη δημοσιογραφία του καιρού μας. Διαβάστε περισσότερα για το Reporters United εδώ και εδώ. Επικοινωνία: Νικόλας Λεοντόπουλος +306936284222, reporters@reportersunited.gr.

Το άρθρο Πρωτοβουλία της ΕΕΛΛΑΚ και του Reporters United για ένα Ελληνικό Εργαστήριο Κυβερνοασφάλειας εμφανίστηκε πρώτα στο R•U.

Επί πέντε μήνες και 31 συνεδριάσεις, παρά τις αντίξοες συνθήκες καθώς η πρόσβασή μας στη διαδικασία όχι μόνο δεν ήταν εξασφαλισμένη αλλά αντίθετα συνάντησε ισχυρές προσπάθειες παρεμπόδισης, θεωρούμε πως κάναμε ό,τι καλύτερο μπορούσαμε.

Το βασικό μας μέλημα που ήταν η καταγραφή της διαδικασίας, πλην των δύο δικασίμων που δεν μας επιτράπηκε η είσοδος, επιτεύχθηκε. Μ’ αυτόν τον τρόπο πιστεύουμε πως το Παρατηρητήριο συνέβαλε από την πλευρά του στο να ακουστεί ο λόγος όλων των εμπλεκομένων στη διαδικασία και όχι μόνο αυτών που έχουν προνομιακό χώρο στα media, στο να αποκρυσταλλωθούν οι στάσεις των παραγόντων της δίκης και στο να μείνουν πλήρεις γραπτές αναφορές στις οποίες θα μπορούν να ανατρέξουν όλοι και όλες. Πρόκειται για παραμέτρους κρίσιμες για την εγγύηση του δημόσιου χαρακτήρα μιας δίκης.

Σε όλο αυτό το διάστημα τόσο μέλη του Παρατηρητηρίου όσο και το Παρατηρητήριο ως δομή στοχοποιήθηκαν και συκοφαντήθηκαν σε μια απόπειρα εκφοβισμού και χειραγώγησης της ενημέρωσης. Θέλουμε να επισημάνουμε για ακόμη μια φορά πως τέτοιες προσπάθειες έπεσαν στο κενό και πως στηρίζουμε πλήρως τα μέλη μας και το έργο μας.

Νιώθουμε, τέλος, την ανάγκη να ευχαριστήσουμε τους/τις χιλιάδες χρήστες/στριες του διαδικτύου που στάθηκαν στο πλευρό μας, παρακολούθησαν και διέδωσαν τη δουλειά μας, δηλώνοντας την εμπιστοσύνη και την αλληλεγγύη τους.

Στο επόμενο διάστημα, θα βγει στον αέρα από το Reporters United ο ιστότοπος του Παρατηρητηρίου, ο οποίος θα περιλαμβάνει όλα τα πρακτικά της δίκης όπως καταγράφηκαν από τις παρατηρήτριες, καθώς και συνόψεις για κάθε δικάσιμο. Σκοπός του ιστότοπου είναι να αποτελέσει έναν χώρο τεκμηρίωσης σχετικά με τη δίκη Λιγνάδη σε πρώτο βαθμό, προσβάσιμο στους πολίτες αλλά και σε νομικούς, ερευνητές, ακτιβιστές και δημοσιογράφους, ενόψει μάλιστα της δίκης στο Εφετείο.

Το Παρατηρητήριο θα καλύψει την εκδίκαση της υπόθεσης σε δεύτερο βαθμό και οποιαδήποτε άλλη σχετική διαδικασία μπορεί να προκύψει μέχρι η υπόθεση να τελεσιδικήσει.

Το άρθρο Το Παρατηρητήριο Δίκης Λιγνάδη για την ολοκλήρωση της δίκης στο Πρωτοδικείο και την εκδίκαση στο Εφετείο εμφανίστηκε πρώτα στο R•U.

Το δελτίο τύπου στη μορφή που δημοσιεύτηκε από το Παρατηρητήριο της Δίκης Λιγνάδη.

Με το παρόν θα θέλαμε να ενημερώσουμε το ενδιαφερόμενο κοινό για μια δυσάρεστη, για την ελευθερία του τύπου και της ενημέρωσης, εξέλιξη που έλαβε χώρα την Πέμπτη 3 Μαρτίου 2022 στο ΜΟΔ Αθηνών.

Ομάδα παρατηρητών/τριων από το Παρατηρητήριο της Δίκης Λιγνάδη (Lignadis Trial Watch) κατά την έναρξη της διαδικασίας της τρίτης (3ης) δικασίμου υπέβαλε αίτημα να παρίστανται στο κοινό δύο (2) παρατηρητές-ριες σε κάθε δικάσιμο προκειμένου να καταγράφεται και να μεταδίδεται η διαδικασία στα κοινωνικά δίκτυα ασκώντας στην πράξη το δικαίωμα στην ενημέρωση για μια τόσο σημαντική κοινωνικά, και πολύκροτη δίκη. Πρακτική που έχει αποδεδειγμένα συμβάλει στην εκπλήρωση των όρων δημοσιότητας και διαφάνειας αναφορικά με τις συγκεκριμένες διαδικασίες. (Τα πρόσφατα παραδείγματα του GoldenDawnWatch και του Zackie Oh Watch είναι χαρακτηριστικά).  

Το Παρατηρητήριο για τη δίκη Λιγνάδη συστάθηκε με πρωτοβουλία του δημοσιογραφικού δικτύου Reporters United, ακτιβιστών και νομικών, προκειμένου να παρέχει ανεξάρτητη και απρόσκοπτη ενημέρωση για τη διαδικασία της δίκης στα πρότυπα των προηγούμενων παρατηρητηρίων.

Δυστυχώς, το συγκεκριμένο αίτημα, μετά από έντονες διαμαρτυρίες της υπεράσπισης του κατηγορούμενου, και με πρόσχημα τα μέτρα κατά της πανδημίας, απορρίφθηκε από το Δικαστήριο δημιουργώντας μια άνευ προηγουμένου αρνητική συνθήκη για τους όρους δημοσιότητας των σχετικών διαδικασιών.

Παράλληλα ενώ στις δύο προηγούμενες δικάσιμους μπορούσαν με εναλλαγή να παρακολουθούν τη διαδικασία όλες/οι οι δημοσιογράφοι που ενδιαφέρονταν και παρά το γεγονός ότι το Δικαστήριο ρωτήθηκε αν προβλέπεται συγκεκριμένη διαδικασία διαπίστευσης απαντώντας αρνητικά, σήμερα αιφνιδιαστικά το Δικαστήριο άλλαξε τη διαδικασία. Αποφάσισε να επιτρέψει να παρακολουθήσουν τη δίκη μόνον οι δημοσιογράφοι που είναι διαπιστευμένοι/-ες στο υπουργείο Δικαιοσύνης. (Αξίζει να σημειωθεί ότι η διαπίστευση που παρέχεται από το υπουργείο σε δημοσιογράφους αφορά την κάλυψη των δραστηριοτήτων του υπουργείου και όχι την πρόσβαση στις δικαστικές αίθουσες.) Πρόκειται για μια ακόμα προβληματική κίνηση αποκλεισμού.

Διαμαρτυρόμαστε έντονα για αυτή την πρωτοφανή καταπάτηση του δικαιώματος στην ενημέρωση και την κατάφωρη παραβίαση του δημόσιου χαρακτήρα της διαδικασίας, καθώς και για το άκρως εχθρικό κλίμα που αντιμετωπίσαμε στην αίθουσα. Επιπλέον ζητάμε να αποκατασταθεί και να περιφρουρηθει η ελεύθερη άσκηση του δικαιώματός μας στην ενημέρωση της κοινωνίας για τη δίκη Λιγνάδη.

Το άρθρο Απορρίφθηκε από το δικαστήριο η παρουσία ανεξάρτητου παρατηρητηρίου στη δίκη Λιγνάδη εμφανίστηκε πρώτα στο R•U.

Η πρωτοβουλία αυτή εκτιμούμε πως θα συμβάλει στη διαφάνεια και στις αρχές της ανεξάρτητης ενημέρωσης που οφείλουν να διέπουν τη δίκη, καθώς θα υπάρχει συνεχής και πλήρης αποτύπωση και συγκέντρωση όλων των σχετικών πληροφοριών, στην οποία θα μπορούν να ανατρέχουν πολίτες, δημοσιογράφοι και ερευνητές.

Στη συνεδρίαση της Παρασκευής θα υποβληθεί επίσημα στην έδρα του δικαστηρίου σχετικό αίτημα, με σκοπό να αρχίσει άμεσα η καταγραφή. Θα μπορείτε να παρακολουθείτε live τις αναμεταδόσεις των συνεργατών/τριών μας σε ειδικά διαμορφωμένους λογαριασμούς στο Facebook και το Twitter, με το χάσταγκ #LTWatch.

Πρόθεσή μας είναι να εξασφαλίσουμε την παροχή αυτής της ενημέρωσης καθ’ όλη τη διάρκεια της δίκης, καθώς και στα επόμενα στάδια της διαδικασίας, μέχρις ότου η υπόθεση τελεσιδικήσει. Η στήριξή σας θα είναι σημαντική για τη διάδοση της προσπάθειας.

Το άρθρο Πρωτοβουλία για τη δημιουργία «Παρατηρητηρίου Δίκης Λιγνάδη» εμφανίστηκε πρώτα στο R•U.

Πώς λοιπόν θα ήταν η καθημερινότητά μας αν φορούσαμε μια χάρτινη σακούλα στο κεφάλι μας; Χρειάζεται να φτάσουμε εκεί για να προστατεύσουμε τα πρόσωπά μας από παρεμβατικές τεχνολογίες αναγνώρισης;

Μελετώντας τα συστήματα βιομετρικής παρακολούθησης, η διεθνής ομάδα του Reclaim Your Face κατανόησε όχι μόνο πόσο σύνθετα είναι αλλά και πόσο δύσκολο είναι για έναν πολίτη να ζήσει στο δημόσιο χώρο αποφεύγοντάς τα.

Κάπως έτσι, ένας από τους διοργανωτές της εκστρατείας αστειευόμενος έκανε την εξής πρόταση: «Ας βάλουμε απλά μια χάρτινη σακούλα στο κεφάλι μας και θα είμαστε ασφαλείς», αφού κανένα λογισμικό, καμία κάμερα δεν θα μπορεί να αναγνωρίσει το πρόσωπό μας.

Πώς λοιπόν θα ήταν η καθημερινότητά μας αν φορούσαμε μια χάρτινη σακούλα στο κεφάλι μας; Χρειάζεται να φτάσουμε εκεί για να προστατεύσουμε τα πρόσωπά μας από παρεμβατικές τεχνολογίες αναγνώρισης; Είναι αυτή η κοινωνία στην οποία θέλουμε να ζήσουμε;

Σε έναν κόσμο που ούτως ή άλλως είναι εξαιρετικά δυσανεκτικός στη διαφορετικότητα των ανθρώπων, το να φορά κανείς χαρτοσακούλα σε κάθε του βήμα θα τον/την δυσκόλευε να αγαπήσει και να αγαπηθεί, να διασχίσει τον δρόμο ή απλά να αλληλεπιδράσει με τους γύρω του.

Μια #PaperBagSociety, μια κοινωνία στην οποία οι πολίτες θα φορούσαν χαρτοσακούλες στο κεφάλι, γίνεται μια δυστοπική πραγματικότητα, μια μεταφορά για τον τρόπο με τον οποίο η μαζική βιομετρική παρακολούθηση περιορίζει τις επιλογές μας, τον λόγο μας και τις ελευθερίες μας.

Και κάπως έτσι γεννήθηκε το #PaperBagSociety challenge: Mια άσκηση φαντασίας για οποιονδήποτε θέλει να καταλάβει καλύτερα γιατί χρειαζόμαστε έναν κόσμο απαλλαγμένο από παρεμβατικές τεχνολογίες που παρακολουθούν το σώμα και τη συμπεριφορά μας.

Το #PaperBagSociety είναι ένα social media challenge, μέρος της εκστρατείας #ReclaimYourFace, μια πρόκληση που καλεί τους πολίτες να μοιραστούν στα social media τις επιπτώσεις του να ζεις με μια χάρτινη σακούλα στο κεφάλι σου.

Σαν δάνειο από το θέατρο του παραλόγου, η δράση θέλει να δείξει γιατί δεν θα έπρεπε να αποτελεί ευθύνη των πολιτών η αποφυγή παρεμβατικών τεχνολογιών βιομετρικής παρακολούθησης σε δημόσιους χώρους.

Αντιθέτως, η δράση παρουσιάζει την δυνατότητα για ένα εναλλακτικό μέλλον. Υπάρχουν λύσεις για να αποτρέψουμε μια κοινωνία χαρτοσακούλας: Πρέπει να απαγορεύσουμε τη μαζική βιομετρική παρακολούθηση σε όλη την ΕΕ, και πέρα απ’ αυτήν.

Γίνε μέλος του #PaperBagSociety challenge!

1. Πήγαινε μια βόλτα σε ένα δημόσιο χώρο (π.χ. πλατεία, δρόμο, στάση τρένου, σούπερ μάρκετ, καφετέρια, γήπεδο, εμπορικό κέντρο κλπ).
2. Φόρεσε μια χάρτινη σακούλα και δοκίμασε για λίγο να υπάρξεις στο δημόσιο χώρο έτσι.
3. Βιντεοσκόπησε ή φωτογράφισε την εμπειρία σου και μοιράσου την στα social media.
4. Φρόντισε να κάνεις tag #ReclaimYourFace & #PaperBagSociety και εξήγησε στους φίλους σου γιατί πρέπει να απαγορεύσουμε την μαζική βιομετρική παρακολούθηση.

ΥΓ 1: Πρώτα απ’ όλα βεβαιωθείτε ότι δεν θέτετε τον εαυτό σας ή τους άλλους σε κίνδυνο. Keep it cool.

ΥΓ 2: Είσαι πολίτης της ΕΕ; ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΕ την ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ της μαζικής βιομετρικής παρακολούθησης!

Το άρθρο #PaperBagSociety: Η ζωή με μια χαρτοσακούλα στο κεφάλι εμφανίστηκε πρώτα στο R•U.

Μια συμμαχία οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών αποτελούμενη από τις οργανώσεις Privacy International, Hermes Center, Homo Digitalis και noyb υπέβαλαν σήμερα καταγγελίες ενώπιον των αρμόδιων αρχών σε Αυστρία, Γαλλία, Ελλάδα, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο κατά της εταιρείας Clearview AI για πρακτικές μαζικής παρακολούθησης μέσω αναγνώρισης προσώπου.

H Clearview AI είναι αμερικανική εταιρεία που ιδρύθηκε το 2017 και αναπτύσσει λογισμικό αναγνώρισης προσώπου. Ισχυρίζεται ότι διαθέτει «τη μεγαλύτερη γνωστή βάση δεδομένων με περισσότερα από τρία δισεκατομμύρια εικόνες προσώπου» τις οποίες συλλέγει από πλατφόρμες κοινωνικών δικτύων και άλλες πηγές στο διαδίκτυο.

Τα παράπονα που κατατέθηκαν στις αρμόδιες αρχές, συμπεριλαμβανομένης της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα στην Ελλάδα, περιγράφουν λεπτομερώς τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο αυτοματοποιημένος συλλέκτης εικόνων της Clearview ΑΙ. Πρόκειται για ένα αυτοματοποιημένο εργαλείο, το οποίο επισκέπτεται δημόσιες ιστοσελίδες και συλλέγει όσες εικόνες εντοπίζει που περιέχουν ανθρώπινα πρόσωπα.

Μαζί με τις εικόνες αυτές, ο αυτοματοποιημένος συλλέκτης συλλέγει επίσης και μεταδεδομένα που συμπληρώνουν τις εικόνες αυτές, όπως ο τίτλος της ιστοσελίδας και ο σύνδεσμος πηγής της.

Στη συνέχεια, οι εικόνες προσώπου που έχουν συλλεχθεί αντιπαραβάλλονται στο λογισμικό αναγνώρισης προσώπου που έχει δημιουργήσει η Clearview ΑΙ προκειμένου να χτιστεί η βάση δεδομένων της εταιρείας. Η Clearview ΑΙ πουλάει την πρόσβαση σε αυτή τη βάση δεδομένων σε ιδιωτικές εταιρείες και αρχές επιβολής του νόμου, όπως αστυνομικές αρχές, διεθνώς.

«Η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι ξεκάθαρη αναφορικά με τους σκοπούς για τους οποίους οι εταιρείες μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα δεδομένα μας» αναφέρει ο Γιάννης Κούβακας, νομικός στην Privacy International. «Η εξόρυξη των χαρακτηριστικών του προσώπου μας ή ο διαμοιρασμός τους με την αστυνομία και άλλες εταιρείες υπερβαίνει κατά πολύ τις προσδοκίες μας ως χρηστών του διαδικτύου».

«Φαίνεται ότι η Clearview λανθασμένα πιστεύει ότι το διαδίκτυο είναι ένα δημόσιο φόρουμ από το οποίο ο καθένας μπορεί να αρπάξει ότι θέλει», προσθέτει η Λούσι Άουντιμπερτ, νομικός στην Privacy International. «Αυτή η αντίληψη είναι απόλυτα λάθος. Τέτοιες πρακτικές απειλούν τον ανοιχτό χαρακτήρα του διαδικτύου και τα αμέτρητα δικαιώματα και ελευθερίες που αυτό περιλαμβάνει».

Στην ανακοίνωσή της η Homo Digitalis αναφέρει: «Οι αρμόδιες αρχές έχουν τώρα τρεις μήνες στη διάθεσή τους για να απαντήσουν στα παράπονά μας. Περιμένουμε από αυτές να συνεργαστούν και να αποφασίσουν από κοινού ότι οι πρακτικές της Clearview AI δεν έχουν θέση στην Ευρώπη».

Η Clearview ΑΙ έγινε διεθνώς γνωστή τον Ιανουάριο του 2020 όταν μια έρευνα των New York Times αποκάλυψε τις πρακτικές της, οι οποίες έως τότε καλύπτονταν από ένα πέπλο μυστηρίου. Τα πέντε παράπονα που κατατέθηκαν έρχονται να προστεθούν σε μια σειρά από έρευνες που ξεκίνησαν μετά από τις αποκαλύψεις αυτές.

«Επειδή κάτι βρίσκεται στο διαδίκτυο, αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούν άλλοι να το χρησιμοποιήσουν με όποιον τρόπο επιθυμούν. Οι Αρχές Προστασίας Δεδομένων πρέπει να λάβουν δράση», αναφέρει ο Alan Dahi, δικηγόρος προσωπικών δεδομένων στην noyb.

Άλλες αναφορές έκαναν γνωστό ότι η Clearview AI είχε αναπτύξει συνεργασίες με αρχές επιβολής του νόμου σε διάφορα ευρωπαϊκά κράτη. Στην Ελλάδα, μετά από ερωτήσεις που κατατέθηκαν από τη Homo Digitalis, η Ελληνική Αστυνομία δήλωσε επίσημα ότι δεν έχει χρησιμοποιήσει τις υπηρεσίες της εν λόγω εταιρείας. «Είναι σημαντικό να εντείνουμε τον έλεγχο. Οι Αρχές Προστασίας Δεδομένων έχουν ισχυρές ερευνητικές εξουσίες και χρειαζόμαστε μια συντονισμένη αντίδραση σε τέτοιου είδους συνεργασίες μεταξύ δημοσίων και ιδιωτικών φορέων», δηλώνει η Μαρίνα Ζαχαροπούλου δικηγόρος και μέλος της Homo Digitalis.

Εξαιτίας του παρεμβατικού της χαρακτήρα, η χρήση της τεχνολογίας αναγνώρισης προσώπου, και κυρίως τα επιχειρηματικά μοντέλα που βασίζονται σε αυτή, εγείρουν σημαντικές προκλήσεις για τις σύγχρονες κοινωνίες και την προστασία των ελευθεριών μας.

Τον περασμένο μήνα, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων της Ιταλίας σταμάτησε τη χρήση ζωντανής αναγνώρισης προσώπου από τις αστυνομικές αρχές. «Οι τεχνολογίες αναγνώρισης προσώπου απειλούν τις ζωές μας τόσο στο διαδίκτυο όσο και έξω από αυτό» αναφέρει ο Φάμπιο Πιετροσάντι, πρόεδρος της Hermes Center.

Οι άνθρωποι που ζουν στην Ευρώπη μπορούν να ρωτήσουν τη Clearview AI εάν το πρόσωπό τους βρίσκεται στη βάση δεδομένων της εταιρείας και να απαιτήσουν τη διαγραφή των δεδομένων τους. Η Privacy International έχει περιγράψει τα σχετικά βήματα λεπτομερώς εδώ.

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για τις δράσεις αυτές στην ιστοσελίδα της Homo Digitalis και να στηρίξετε την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία #ReclaimYourFace που στοχεύει να βάλει τέλος στην μαζική βιομετρική παρακολούθηση σε δημόσιους χώρους, και στην οποία συμμετέχει και το Reporters United.

Το άρθρο Παρακολουθώντας την εταιρεία που μας παρακολουθεί: Privacy International, Hermes Center, Homo Digitalis και noyb εναντίον της Clearview ΑΙ εμφανίστηκε πρώτα στο R•U.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Άρθρο 12 παρ. 2 του Π.Δ. 75/2020, η λειτουργία συστημάτων επιτήρησης επιτρέπεται ύστερα από απόφαση της αρμόδιας δημόσιας αρχής, και στο πλαίσιο συγκεκριμένων προδιαγραφών: σε κάθε σχετική απόφαση θα πρέπει να δηλώνεται ο χρόνος ενεργοποίησης, η διάρκεια και η εμβέλεια λειτουργίας, τα ειδικότερα χαρακτηριστικά τους, καθώς και η αιτιολόγηση της σκοπιμότητας λήψης του μέτρου.

Στη συνέχεια, η απόφαση για τη λειτουργία των συστημάτων επιτήρησης θα πρέπει να κοινοποιείται «με κάθε πρόσφορο μέσο» και συγκεκριμένα με πινακίδες, καθώς και ανάρτηση σε ιστοσελίδα, στην οποία η ΕΛΑΣ υποχρεούνται να δημοσιεύσει τα απαραίτητα για την ενημέρωση στοιχεία.

Ωστόσο, στην αναφορά που κατέθεσαν σήμερα η Homo Digitalis, το The Press Project, και το Reporters United καταγράφονται 64 περιστατικά κατά το διάστημα Νοέμβριος 2020 – Μάιος 2021, στα οποία η ΕΛΑΣ παραβίασε τις υποχρεώσεις που ορίζονται από τη νομοθεσία, μη κοινοποιώντας στην ιστοσελίδα της τις αποφάσεις για τη λειτουργία των συστημάτων επιτήρησης (π.χ. drones, φορητές κάμερες σε μπαστούνι, κάμερες σε στολές αστυνομικών) που χρησιμοποιεί σε δημόσιους χώρους.

Επιπροσθέτως, ο τρόπος με τον οποίο η ΕΛΑΣ κοινοποιεί τη χρήση των εν λόγω συστημάτων (δείτε παρακάτω αντίγραφο από το σάιτ της ΕΛΑΣ έκτασης 258 σελίδων με τις αποφάσεις της ΕΛΑΣ για φορητά συστήματα επιτήρησης) αποδεικνύει πως αντιμετωπίζει τις εν λόγω αποφάσεις ως έγγραφα εμπιστευτικού χαρακτήρα, τα οποία μπορούν να βρίσκονται σε γνώση εκείνης και μόνο: ενώ η νομοθεσία προβλέπει την ανάρτηση των αποφάσεων στην ιστοσελίδα της προκειμένου τα φυσικά πρόσωπα που ανατρέχουν σ’αυτήν να μπορούν να πληροφορηθούν όλα τα σχετικά, η ΕΛΑΣ αναφέρει ενδεικτικά μόνο τον αριθμό της κάθε απόφασης λειτουργίας, τη διάρκεια λειτουργίας των συστημάτων επιτήρησης και τον τόπο λειτουργίας τους κατά γενικό και αόριστο τρόπο.

258 σελίδες με τις αποφάσεις της ΕΛΑΣ για «Εγκατάσταση και λειτουργία φορητού συστήματος επιτήρησης». Πηγή: ΕΛΑΣ

Χαρακτηριστικό είναι πως η ΕΛΑΣ αρνείται την πρόσβαση στις εν λόγω αποφάσεις λειτουργίας ακόμη και μετά από κατάθεση αιτημάτων πρόσβασης σε έγγραφα από πολίτες, με βάση το διασφαλισμένο δικαίωμα της πρόσβασης στην πληροφορία.

Στις 9 Δεκεμβρίου 2020, με πρωτοβουλία της Homo Digitalis, πολίτες, ανάμεσα στους οποίους δικηγόροι της οργάνωσης και δημοσιογράφοι του The Press Project και του Reporters United είχαμε αποστείλει δύο επιστολές στον Αρχηγό της ΕΛΑΣ Μιχαήλ Καραμαλάκη, με τις οποίες υποβάλλονταν ερωτήματα και αιτήματα πρόσβασης σε έγγραφα σχετικά με τη χρήση drones και φορητών καμερών κατά επιχειρήσεις της ΕΛΑΣ.

Οι επιστολές μας αφορούσαν τη λειτουργία συστημάτων επιτήρησης από την ΕΛΑΣ τόσο κατά την επέτειο του Πολυτεχνείου (15-18 Νοεμβρίου 2020) όσο και κατά την επέτειο θανάτου του Αλέξη Γρηγορόπουλου (6-7 Δεκεμβρίου 2020) και είχαν κοινοποιηθεί στον πρόεδρο της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, Κώστα Μενουδάκο και στον υπουργό Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη.

Η πρώτη επιστολή αναφερόταν σε δημοσιεύματα και μαρτυρίες πολιτών, με βάση τα οποία η ΕΛ.ΑΣ, μεταξύ 15ης και 18ης Νοεμβρίου 2020 έκανε στην Αθήνα χρήση drones που φέρουν κάμερες, προκειμένου να σχηματιστεί ακριβής εικόνα για την κατάσταση που επικρατεί στους δρόμους της πόλης.

Είχαμε ζητήσει να πληροφορηθούμε εάν η ΕΛΑΣ είχε εκδώσει την απαραίτητη απόφαση λειτουργίας πριν από τη χρήση των drones, εάν είχε καταρτίσει προηγουμένως εκτίμηση επιπτώσεων των προβλεπόμενων πράξεων επεξεργασίας στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και εάν είχε διαβουλευθεί προηγουμένως με την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, καθώς και να αποκτήσουμε πρόσβαση στα παραπάνω έγγραφα, όπως επίσης και στο αρχείο πτήσεων των drones της ΕΛ.ΑΣ. για την περίοδο αυτή, προκειμένου να εξακριβωθεί εάν τηρήθηκαν οι απαραίτητες προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος.

Η δεύτερη επιστολή αφορούσε τα μέτρα επιτήρησης που έλαβε η ΕΛΑΣ στο κέντρο (Εξάρχεια – Προπύλαια Πανεπιστημίου Αθηνών – Πλατεία Συντάγματος) και άλλες περιοχές της Αθήνας, με τη χρήση, μεταξύ άλλων, drones και φορητών καμερών σε μπαστούνι.

Και σε αυτή την περίπτωση είχαμε ζητήσει να πληροφορηθούμε εάν είχαν τηρηθεί τα προβλεπόμενα ως προς την διαβούλευση με την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων και την κατάρτιση «εκτίμησης επιπτώσεων» των προβλεπόμενων πράξεων επεξεργασίας στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα πριν από την χρήση των συστημάτων επιτήρησης, καθώς και πρόσβαση στη συγκεκριμένη απόφαση.

Με τη σημερινή επιστολή τους, η Homo Digitalis, το The Press Project και το Reporters United αιτούνται από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα την πλήρη άσκηση των ερευνητικών, διορθωτικών και συμβουλευτικών της εξουσιών της και την καλούν:

• να απευθύνει στην ΕΛΑΣ προειδοποιήσεις ότι οι αναφερόμενες πράξεις επεξεργασίας είναι πιθανόν να παραβιάζουν τις διατάξεις για την προστασία των προσωπικών δεδομένων
• να δώσει στην ΕΛΑΣ εντολή να καταστήσει τις πράξεις επεξεργασίας σύμφωνες με τις διατάξεις για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, όπου αρμόζει, με συγκεκριμένο τρόπο και εντός ορισμένης προθεσμίας
• να επιβάλει προσωρινό ή οριστικό περιορισμό ή και απαγόρευση της επεξεργασίας.

Το άρθρο Κόψαμε 64 κλήσεις για παραβάσεις της ΕΛΑΣ εμφανίστηκε πρώτα στο R•U.