Απολογίες κατηγορουμένων, καταθέσεις μαρτύρων, χιλιάδες έγγραφα και πάνω από 80 ώρες ηχητικών καταγραφών. Η σύμπραξη Solomon, Reporters United και Forensic Architecture Initiative Athens ανέλυσε σε βάθος το υλικό της δικογραφίας για τα Τέμπη. Η έρευνα χαρτογραφεί τους 36 κατηγορούμενους, τις κατηγορίες σε βάρος τους, τους υπερασπιστικούς τους ισχυρισμούς και την αλυσίδα ευθυνών που καλείται να διερευνήσει η ελληνική δικαιοσύνη. Αυτή είναι η ανατομία της δίκης.

Τρία χρόνια μετά το δυστύχημα στα Τέμπη, το πιο σύγχρονο τμήμα της σιδηροδρομικής γραμμής Αθήνα - Θεσσαλονίκη, που κατασκευάστηκε από την Κοινοπραξία ΑΚΤΩΡ - ΑΒΑΞ - ΤΕΡΝΑ, βρίσκεται σε «πάρα πολύ προβληματική κατάσταση», σύμφωνα με εσωτερικά έγγραφα του ΟΣΕ που αποκαλύπτουμε. Μηχανικός του έργου προειδοποιεί ότι η έλλειψη συντήρησης μπορεί να οδηγήσει στο μοιραίο. Δημοσίως, ο ΟΣΕ υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει ζήτημα ασφάλειας, ενώ η Κοινοπραξία των εταιρειών που έχει την ευθύνη της υποχρεωτικής συντήρησης δεν απάντησε στα ερωτήματά μας. Το δεύτερο ρεπορταζ της συνεργασίας Reporters United, Solomon, Forensic Architecture Initiative Athens για τον ελληνικό σιδηρόδρομο.

Τη νύχτα της 28ης Φεβρουαρίου 2023, το Intercity 62 κινούνταν επί 12 λεπτά σε τροχιά σύγκρουσης με την εμπορική αμαξοστοιχία 63503. Από το 2019, όταν φωτιά είχε θέσει εκτός λειτουργίας το Κέντρο Ελέγχου Κυκλοφορίας Λάρισας, η ζημιά δεν είχε αποκατασταθεί. Ακολούθησαν καθυστερήσεις και μετακύλιση ευθυνών μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, αφήνοντας την τηλεδιοίκηση ανενεργή και τα τρένα να κινούνται τυφλά. Μελετώντας έγγραφα της δικογραφίας, η έρευνα των Solomon, Reporters United και FAIA αναλύει τις ευθύνες για τη μη αποκατάσταση ενός κρίσιμου συστήματος που θα μπορούσε να είχε αποτρέψει τη σύγκρουση.

Το Reporters United αποκαλύπτει επιχείρηση διάσωσης ασφαλιστικών εταιρειών και εργολάβων, ενορχηστρωμένη από το υπουργείο Μεταφορών, με κόστος 13 εκατ. ευρώ. Εσωτερικά έγγραφα χαρακτηρίζουν «παραμύθι» το επιχείρημα του υπουργείου ότι η «ανθεκτικότητα» των νέων υποδομών είναι ο λόγος που καθυστερεί η επισκευή των βλαβών από την κακοκαιρία Ντάνιελ. Από τον Ιούνιο, το τμήμα αυτό της γραμμής δεν διαθέτει πιστοποιητικό ασφαλείας.

Αν είχε ολοκληρωθεί η σύμβαση 717, δεν θα είχαν συμβεί τα Τέμπη, συμφωνούν οι ελληνικές και ευρωπαϊκές δικαστικές αρχές. Ποιος όμως έφταιξε που δεν ολοκληρώθηκε; Το Reporters United αποκαλύπτει πως η Ευρωπαία Εισαγγελέας κατηγορεί για «εγκληματικό σχεδιασμό» τους Δημήτρη Κούτρα (πρώην διευθυντή της Άκτωρ), Αλέξανδρο Εξάρχου (επικεφαλής του ομίλου Intrakat - Άκτωρ) και Σταύρο Βλάχο, διευθυντή της πολυεθνικής Alstom. «Με πειθώ, φορτικότητα, προτροπές και παραινέσεις» προκάλεσαν στους «υπαλλήλους της ΕΡΓΟΣΕ την απόφαση να τελέσουν την πράξη της απάτης».

Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Reporters United, η Ευρωπαία Εισαγγελέας καλεί σε απολογία στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ (βοηθούς, επιβλέποντες, διευθύνουσες, διευθύνοντες, μέλη διοικητικών συμβουλίων, κλπ) για κακουργήματα στη διαχείριση της σύμβασης 717 - μιας σύμβασης που αν είχε υλοποιηθεί, δεν θα είχε συμβεί το έγκλημα των Τεμπών.

Για να εξιλεωθεί για την τραγωδία των Τεμπών, η κυβέρνηση κάνει αγώνα δρόμου για εγκαίνια σιδηροδρομικών έργων λίγο πριν τις πιθανολογούμενες εκλογές του Ιουλίου. Όμως, η ανάδοχος εταιρεία ΤΕΡΝΑ με επιστολή της προς την ΕΡΓΟΣΕ προειδοποιεί πως δεν θα φέρει «ουδεμία ευθύνη» αν δεν παραδοθεί το σύστημα προστασίας συρμών. Ο αρμόδιος υπουργός Γιώργος Γεραπετρίτης (γαμπρός του προέδρου της εταιρείας) απαντά στο Reporters United: «Δεν συντρέχει στο πρόσωπό μου σύγκρουση συμφερόντων».