Editing: Χριστόφορος Κάσδαγλης

«Το παιδί άρχισε να έχει ψυχολογικά προβλήματα, να κλείνεται στον εαυτό του. Διάβαζε και, όταν καταλάβαινε ότι μπέρδευε το “θ” με το “δ”, έβαζε τα κλάματα. Ένιωθε μειονεκτικά απέναντι στο αδέρφι της». 

Ένας γονέας περιγράφει στο Reporters United τη στιγμή που, όπως λέει, το μικρότερο παιδί του άρχισε να αλλάζει. Όλα είχαν ξεκινήσει λίγους μήνες νωρίτερα, το 2023, όταν ο ίδιος και η σύζυγός του απευθύνθηκαν για να εγγράψουν τα δύο παιδιά τους στο Δημοτικό Σχολείο του Αρσακείου Εκάλης.

Τα παιδιά φοιτούσαν μέχρι τότε σε άλλο σχολείο και η εισαγωγή τους στο Αρσάκειο προϋπέθετε μια διαδικασία «παιδαγωγικής συνέντευξης», έναντι 50 ευρώ. «Δεν μας είχαν εξηγήσει ότι ουσιαστικά θα γράψουν εξετάσεις», σημειώνει ο πατέρας, ο οποίος θέλησε για λόγους προστασίας των παιδιών του να διατηρήσει την ανωνυμία του.

Το μεγαλύτερο παιδί της οικογένειας έγινε δεκτό – με την επισήμανση ότι «χρειάζεται πολλή δουλειά». Το μικρότερο απορρίφθηκε. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του πατέρα, η υπεύθυνη της διαδικασίας τούς ανέφερε ότι το παιδί ψευδίζει και ότι το σχολείο δεν θα μπορούσε να το υποστηρίξει μέσα στην τάξη. «Μας είπε ότι δεν μπορούν να το έχουν να μπερδεύει τους φθόγγους και να το κοροϊδεύουν τα άλλα παιδιά. Σοκαριστήκαμε».

«[Σήμερα] Είναι πολύ ευτυχισμένα [στο δημόσιο σχολείο]».

Πατέρας των δύο παιδιών

Παρότι οι γονείς ζήτησαν να ενημερωθούν γραπτώς για τους λόγους απόρριψης του παιδιού (που εξετάστηκε χωριστά από τα άλλα γιατί λόγω ασθένειας είχε χάσει τη σειρά του), το σχολείο ουδέποτε τους έστειλε επίσημη απάντηση, σημειώνουν. Ούτε τους κοινοποίησε την (έναντι αντιτίμου) αξιολόγηση που είχε πραγματοποιηθεί, παρά το σχετικό αίτημα της οικογένειας, η οποία τη ζητούσε για να επιληφθεί του προβλήματος. Δεν τους είχε δοθεί ούτε η αξιολόγηση του μεγαλύτερου παιδιού τους, την οποία επίσης είχαν ζητήσει.  

Παρά τις αμφιβολίες που είχαν ήδη δημιουργηθεί για τη στάση του σχολείου, και ενθυμούμενοι σχετική παραίνεση της υπεύθυνης, οι γονείς αποφάσισαν να ξαναδοκιμάσουν την επόμενη χρονιά, καθώς ήθελαν τα δύο αδέρφια να φοιτούν μαζί. 

Στο μεταξύ, το παιδί που δεν είχε γίνει δεκτό είχε διαγνωστεί με δυσλεξία από το Κέντρο Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕΔΑΣΥ). Η οικογένεια προσκόμισε τη διάγνωση στο σχολείο. Ωστόσο, σύμφωνα με τη μαρτυρία του πατέρα, σε τηλεφωνική επικοινωνία («πάντοτε στο τηλέφωνο με καλούσαν, δεν επικοινωνούσαν ποτέ γραπτώς») τους ζητήθηκε από το σχολείο να περάσει εκ νέου από «παιδαγωγική συνέντευξη». «Κάθεται μια ώρα, δίνει διαγώνισμα. Την επόμενη μέρα με πήραν τηλέφωνο για να μου πουν ότι πάλι δεν μπορούν να το εγγράψουν, επειδή έχει πολλές ελλείψεις και δυσλεξία. Εκεί τσακώθηκα».

Ο Συνήγορος του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού (Συνήγορος του Παιδιού) ανταποκρίθηκε στην καταγγελία που κατέθεσε η οικογένεια την 1η Ιουλίου 2024. Με έγγραφό του (εδώ, με διαγραμμένα τα προσωπικά στοιχεία) προς την Αυτοτελή Διεύθυνση Ιδιωτικής Εκπαίδευσης του υπουργείου Παιδείας, με ημερομηνία 22 Νοεμβρίου 2024 και την ένδειξη «Εμπιστευτικό – Προσωπικά Δεδομένα Ανηλίκου», γνωστοποίησε αναλυτικά την υπόθεση, επισημαίνοντας ότι οι μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή και αναπηρία, για τους οποίους υπάρχει απόφαση του ΚΕΔΑΣΥ για ένταξη σε γενικό σχολείο, φοιτούν σε ιδιωτικά σχολεία «με τους ίδιους όρους, προϋποθέσεις και προσαρμογές που ισχύουν για τα δημόσια». Σημείωσε δε ότι, παρά τη διάγνωση της δυσλεξίας η οποία και στη νομοθεσία θεμελιώνει προφορικό τρόπο παιδαγωγικής αξιολόγησης, η αξιολόγηση του συγκεκριμένου παιδιού ήταν γραπτή και χωρίς καμία «εύλογη προσαρμογή».

Η ανεξάρτητη αρχή συμπέρανε ότι, «όπως προκύπτει από τα αναφερόμενα», το συγκεκριμένο παιδί δεν έγινε δεκτό «λόγω των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών», επισημαίνοντας ότι τυχόν άρνηση εγγραφής ή φοίτησης τέτοιων μαθητ(ρι)ών ή πρακτική διάκρισής τους παραβιάζει τόσο τη νομοθεσία για τη λειτουργία των ιδιωτικών σχολείων όσο και το ευρύτερο νομοθετικό πλαίσιο προστασίας των δικαιωμάτων του παιδιού και των ατόμων με αναπηρία, καθώς και την αρχή της ίσης μεταχείρισης.

Τέλος, ο Συνήγορος του Πολίτη κάλεσε τη συγκεκριμένη υπηρεσία του υπουργείου να ασκήσει την εποπτική της αρμοδιότητα: να διερευνήσει την υπόθεση, δηλαδή για ποια νόμιμη αιτία δεν έγινε δεκτή η εγγραφή του παιδιού, επανελέγχοντας τον εσωτερικό κανονισμό του σχολείου, καθώς και να εξετάσει συνολικά τις πρακτικές του ως προς τις εγγραφές και τα προβλεπόμενα μέτρα υποστήριξης των μαθητ(ρι)ών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή και αναπηρίες. Παράλληλα, ζήτησε να ενημερωθεί για τα συμπεράσματα της έρευνας.

Σήμερα, η οικογένεια έχει επιλέξει το δημόσιο σχολείο και για τα δύο παιδιά της. «Είναι πολύ ευτυχισμένα», λέει ο πατέρας. Όμως η εμπειρία που προηγήθηκε τους επηρέασε βαθιά. «Μας χάλασε την οικογένεια, την ψυχολογία. Φιλτράρουν τα παιδιά για να δείχνουν αποτελέσματα. Ρατσισμός, σκέτος ρατσισμός».

Διαρροή εμπιστευτικού εγγράφου

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί ο τρόπος με τον οποίο το υπουργείο Παιδείας διαχειρίστηκε την καταγγελία. Σύμφωνα με νεότερη εμπιστευτική επιστολή του Συνηγόρου του Πολίτη, με ημερομηνία 17 Ιουλίου 2025 (εδώ, με διαγραμμένα τα προσωπικά στοιχεία), αντί να προχωρήσει σε αυτόνομη διερεύνηση της υπόθεσης, το υπουργείο διαβίβασε στο ίδιο το ιδιωτικό σχολείο το χαρακτηρισμένο ως «εμπιστευτικό» έγγραφο. Σε ερώτησή μας γιατί το υπουργειο έστειλε την εμπιστευτική αναφορά της αρχής στο Αρσάκειο, η Αυτοτελής Διεύθυνση Ιδιωτικής Εκπαίδευσης απέφυγε να απαντήσει. 

Στη συνέχεια, η απάντηση της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, του ιστορικού εκπαιδευτικού οργανισμού στον οποίο ανήκουν τα Αρσάκεια-Τοσίτσεια Σχολεία, απλώς προωθήθηκε από το υπουργείο στον Συνήγορο του Πολίτη, χωρίς το ίδιο να τοποθετηθεί θετικά ή αρνητικά, ενώ η ανεξάρτητη αρχή τού είχε ζητήσει να διερευνήσει την υπόθεση.

«Κανονικά δεν θα έπρεπε να πάει διά αυτής της οδού», λέει στο Reporters United η Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού Ισαβέλλα Μονιούδη-Πικρού. Συμπληρώνει ότι ο Συνήγορος δεν έχει άλλη περίπτωση τέτοιας «ιδιότυπης αντιμετώπισης». Η Αυτοτελής Διεύθυνση Ιδιωτικής Εκπαίδευσης παραδέχτηκε ότι «η απλή διαβίβαση των απαντητικών υπομνημάτων των Ιδιωτικών σχολείων στους καταγγέλλοντες και την υπηρεσία μας σαφώς και δεν συνιστά ορθή πρακτική χειρισμού των υποθέσεων», αποδίδοντας ωστόσο την ευθύνη στους αρμόδιους Διευθυντές Εκπαίδευσης (εδώ, ολόκληρη η απάντηση του υπουργείου).

Σε 15σέλιδη απάντηση στην αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου, με ημερομηνία 27 Ιανουαρίου 2025, υπογεγραμμένη από τον πρόεδρό της και καθηγητή Γεώργιο Μπαμπινιώτη, η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία απορρίπτει την καταγγελία ως αβάσιμη και αμφισβητεί τη διαδικασία και τα συμπεράσματα του Συνηγόρου του Πολίτη, αφενός επισημαίνοντας ότι παράνομες πράξεις ή παραλείψεις της αρχής μπορούν υπό προϋποθέσεις να θεμελιώσουν ευθύνη του ελληνικού Δημοσίου, αφετέρου δηλώνοντας απειλητικά ότι επιφυλάσσεται παντός δικαιώματός της.

Η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία αναφέρεται σε «παντελή έλλειψη ελέγχου της βασιμότητας της κρίσιμης αναφοράς» από τον Συνήγορο του Πολίτη, ενώ υποστηρίζει μεταξύ άλλων ότι η έρευνα της αρχής «προδήλως δεν είναι ούτε ενδελεχής, ούτε εξαντλητική, ούτε σύμφωνη με την αρχή της επιμέλειας» και «ούτε με την αρχή της αμεροληψίας», καθώς και ότι δεν δόθηκε στο σχολείο επαρκής δυνατότητα να εκθέσει τις θέσεις του ή να προσκομίσει στοιχεία πριν τη διατύπωση συμπερασμάτων. 

Η Εταιρεία απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι το παιδί δεν έγινε δεκτό λόγω δυσλεξίας ή επειδή το σχολείο αδυνατούσε να το στηρίξει και αναφέρει ότι στα Αρσάκεια φοιτούσαν εκείνη την περίοδο 441 μαθητές με γνωματεύσεις για μαθησιακές δυσκολίες ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Υποστηρίζει ότι ο πραγματικός λόγος μη εγγραφής ήταν πως το παιδί «υπολειπόταν αισθητά» του μέσου γλωσσικού, μαθησιακού και γνωσιακού επιπέδου της τάξης «σε τέτοιον βαθμό ώστε δεν θα μπορούσε να ενταχθεί ομαλά σε κάποιο από τα τμήματα», έλλειμμα που ωστόσο δεν συνδεόταν αιτιωδώς με τη δυσλεξία του, όπως αναφέρει. 

Παράλληλα, διευκρινίζει ότι η συγκεκριμένη διαδικασία δεν περιλαμβάνει γραπτή αξιολόγηση, αλλά προφορική παιδαγωγική συνέντευξη στο πλαίσιο της οποίας «επιδεικνύονται προς επίλυση μία ή περισσότερες εξαιρετικά απλές γραπτές ασκήσεις». Σημειώνει επίσης ότι λόγω περιορισμένου αριθμού θέσεων η επιλογή μαθητ(ρι)ών, ειδικά στις μη εισαγωγικές τάξεις γίνεται και με ακαδημαϊκά κριτήρια υπό την «αυτονόητη προϋπόθεση» ότι «δεν αποκλείεται μαθητής εξαιτίας (αιτιώδης σύνδεσμος) [sic] των ειδικών εκπαιδευτικών του αναγκών». (Ολόκληρη η απάντηση του κ. Μπαμπινιώτη εδώ.)

Μεταξύ των ερωτημάτων που έθεσε ο Συνήγορος του Πολίτη στο υπουργείο και την Αυτοτελή Διεύθυνση Ιδιωτικής Εκπαίδευσης στην επιστολή της 17ης Ιουλίου 2025 ήταν αν συμφωνεί με τις αναφορές του σχολείου ότι ο πραγματικός λόγος μη έγγραφης του παιδιού συνδέεται με μαθησιακό-γνωστικό έλλειμμα και ότι η διαδικασία επιλογής μαθητ(ρι)ών ενίοτε εμπεριέχει και κριτήρια μαθησιακού-γνωσιακού υποβάθρου. Σε προγενέστερο πόρισμα του Συνηγόρου (βλέπε παρακάτω) για το ζήτημα της απόρριψης μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες από ιδιωτικά σχολεία (στο οποίο το Αρσάκειο δεν ήταν μεταξύ των σχολείων που αναφέρονταν) σημειωνόταν ότι κατά τη νομοθεσία «οι μαθητές εγγράφονται κατά τη σειρά αποδοχής από το σχολείο της αίτησης εγγραφής τους και δεν επιλέγονται».

Η οικογένεια που προσέφυγε στον Συνήγορο του Πολίτη για την υπόθεση του Αρσακείου ανέφερε στο Reporters United ότι γνωρίζει παιδιά με δυσλεξία τα οποία φοιτούν κανονικά στο συγκεκριμένο σχολείο — στοιχείο που, όπως λέει, εντείνει τα ερωτήματα ως προς τους λόγους για τους οποίους το δικό της παιδί φέρεται να αντιμετωπίστηκε διαφορετικά.

Η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία δεν απάντησε στα ερωτήματα που της απευθύναμε για την υπόθεση, χαρακτηρίζοντας προσχηματική την αποστολή τους και σημειώνοντας ότι από αυτά προκύπτει ότι υπολαμβάνουμε «ως αληθή και δεδομένα πραγματικά περιστατικά τα οποία ουδέποτε συνέβησαν» και τονίζει ότι η απάντησή της μας «αποστέλλεται με ρητή και αυτονόητη επιφύλαξη παντός δικαιώματος της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας» (εδώ, ολόκληρη η απάντηση).

Συνήγορος: «Συστημικό» πρόβλημα

Η καταγγελία για το Αρσάκειο ήταν μία μόνο από αυτές που έχει λάβει ο Συνήγορος του Πολίτη για τα ιδιωτικά σχολεία. 

Λίγους μήνες νωρίτερα, στις 26 Ιουλίου 2023, η αρχή είχε αποστείλει πόρισμα στο υπουργείο Παιδείας μετά τη διερεύνηση παρόμοιων αναφορών από γονείς παιδιών με αναπηρίες ή χρόνιες παθήσεις, όπως διαβήτης και επιληψία, ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, με το ζήτημα να περιγράφεται ως «συστημικό». 

«Είναι αυτό που εμείς είχαμε χαρακτηρίσει ως εκπαιδευτική ευγονική».

Γιώργος Χριστόπουλος, πρόεδρος ΟΙΕΛΕ

Η αρχή σημείωνε ότι ιδιωτικά σχολεία «με διάφορους έμμεσους τρόπους δεν αποδέχονται ή αποπέμπουν» τέτοια παιδιά, «παρά την αντίθετη ρητή πρόβλεψη στη νομοθεσία». Τυχόν άρνηση φοίτησης με τους ίδιους όρους «επισύρει πειθαρχικό παράπτωμα για το ιδιωτικό σχολείο», ενώ πειθαρχικό παράπτωμα θεωρείται και η «μη εγγραφή ή η απομάκρυνση μαθητή λόγω χαμηλής επίδοσης», με τις κυρώσεις να ποικίλλουν από πρόστιμο έως προσωρινή ή οριστική άρση της άδειας λειτουργίας. 

Μία από τις πρακτικές που ακολουθούνται, σημείωνε ο Συνήγορος, είναι ότι «ως προϋπόθεση της αίτησης εγγραφής το παιδί αξιολογείται από εκπρόσωπο του ιδιωτικού σχολείου, χωρίς γνωστοποίηση στους γονείς των διαγνωστικών εργαλείων και χωρίς νομικά εχέγγυα σε σχέση με τη διαδικασία, η οποία καθαυτή ενδέχεται να παραβιάζει δικαιώματα του παιδιού, παρότι η αξιολόγηση των ε.ε.α [σ.σ.: μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες] εκ του νόμου γίνεται από τα ΚΕΔΑΣΥ και για τους μαθητές ιδιωτικών σχολείων».

«Είναι αυτό που εμείς είχαμε χαρακτηρίσει ως εκπαιδευτική ευγονική», δήλωσε στο Reporters United ο Γιώργος Χριστόπουλος, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας (ΟΙΕΛΕ), η οποία στις 19 Μαΐου εξέδωσε ανακοίνωση καταγγέλλοντας το φαινόμενο. 

«Θεωρούμε ότι τα ιδιωτικά σχολεία έχουν μπει σε μια διαδικασία να προσελκύσουν πελάτες όχι με την ποιότητα του εκπαιδευτικού τους έργου, αλλά καθαρά με μετρήσιμα αποτελέσματα. Και για τον λόγο αυτό γίνονται ακρότητες και βαρύτατες παρανομίες», πρόσθεσε ο κ. Χριστόπουλος. «Επιβάλλεται σε όλο τον πολιτισμένο κόσμο να εγγράφεις τα παιδιά ισότιμα», όμως «κάποιοι βρίσκουν παραθυράκια στη νομοθεσία. Συνήθως, απ’ ό,τι μας λένε γονείς που καταγγέλλουν, υποστηρίζουν ότι τα παιδιά έχουν χάσει τη σειρά προτεραιότητας ή ότι υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον – αλλά στη δεύτερη περίπτωση κανονικά πρέπει να γίνεται κλήρωση, όχι ξεδιάλεγμα με διαγνωστικά τεστ». 

Αναφορές, σημειώνεται στο πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη, είχαν κατατεθεί για τα ιδιωτικά σχολεία Σύγχρονη Παιδεία και Σχολή Μωραΐτη, καθώς και για δύο ξένα σχολεία: τη Γερμανική και την Ιταλική Σχολή.

Στην περίπτωση της Σύγχρονης Παιδείας, οι γονείς ενός παιδιού στο φάσμα του αυτισμού είχαν προσφύγει στη δικαιοσύνη προκειμένου να κρατήσουν το παιδί τους στο συγκεκριμένο σχολείο όπου φοιτούσε, αφού το τελευταίο χαρακτήριζε ανέφικτη την παρουσία του στις γυμνασιακές τάξεις. 

Τελικά, το δικαστήριο «αποφάσισε ότι με τη γνωμάτευση που είχε [σ.σ.: το παιδί] θα έπρεπε να φοιτήσει σε ειδικό σχολείο», δήλωσε στο Reporters United ο διευθυντής του σχολείου και πρόεδρος του Συνδέσμου Ιδιωτικών Σχολείων Χαράλαμπος Κυραϊλίδης. «Επειδή ωστόσο είχε περάσει η χρονιά, συνέχισε τη φοίτησή του. Και μάλιστα, κατόπιν συνεννόησης με τους γονείς του, θα φοιτά σε εμάς μέχρι να τελειώσει το Γυμνάσιο». 

Ταυτόχρονα, θεωρεί «λίγο καθοδηγούμενο» τον θόρυβο που δημιουργήθηκε στην υπόθεση. «Είμαστε ένα συμπεριληπτικό σχολείο στο οποίο έχουμε πάντα μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, όχι μόνο στην τάξη, αλλά και στη θεατρική ομάδα». Πάντως, και στη Σύγχρονη Παιδεία οι μαθητές δίνουν τεστ για να εγγραφούν, τόσο στις εισαγωγικές όσο και στις μη εισαγωγικές τάξεις.

Στη Σχολή Μωραΐτη οι υποψήφιοι μαθητές συναντώνται με εκπαιδευτικούς και ειδικούς ψυχολόγους και διευθυντές του σχολείου, όχι με στόχο τον αποκλεισμό, αλλά τη διακρίβωση αναγκών στήριξης, και σε ορισμένες περιπτώσεις «μπορεί να κριθεί ότι ένα διαφορετικό περιβάλλον, ενδεχομένως ένα μικρότερο σχολείο ή ένα σχολείο με διαφορετικές ακαδημαϊκές απαιτήσεις και λιγότερες εναλλαγές εκπαιδευτικών, θα εξυπηρετούσε καλύτερα τις ανάγκες» κάποιων εξ αυτών, είπε στο Reporters United ο διευθυντής της Σχολής Μωραΐτη Αντώνης Καρτάλης (εδώ ολόκληρη η απάντηση). Ο κ. Καρτάλης, πάντως, σε άλλη συνέντευξή του τόνιζε ότι «πλέον στόχος είναι το σχολείο να μπορεί να προσαρμόζεται στο κάθε παιδί, όχι το παιδί στο σχολείο».

Ο διευθυντής του σχολείου δεν μας γνωστοποίησε σε ποιο περιστατικό αναφερόταν το πόρισμα του Συνηγόρου, επικαλούμενος τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία των Δεδομένων (GDPR). Διαβεβαίωσε ότι στη Σχολή Μωραΐτη έχουν φοιτήσει και φοιτούν μαθητές με διαφορετικές ανάγκες υποστήριξης, όπως με διαταραχή αυτιστικού φάσματος, κινητικές δυσκολίες, χρόνια νοσήματα, κώφωση, τύφλωση.

Η Ιταλική Σχολή μάς απάντησε ότι «η κατάσταση αναφοράς έχει επιλυθεί και διευθετηθεί θετικά, χάρη και στην επωφελή συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές», ενώ η Γερμανική Σχολή δεν απάντησε στα ερωτήματά μας.

Το υπουργείο μεταθέτει τις ευθύνες του

Ρωτήσαμε τον Συνήγορο του Πολίτη κατά πόσον ενημερώθηκε για το εάν τελικά το υπουργείο Παιδείας διερεύνησε αυτόνομα την υπόθεση του Αρσακείου ή όχι (είχε ζητήσει στο αρχικό του έγγραφο να ενημερωθεί για τα συμπεράσματα της έρευνας). «Δεν έχουμε τέτοια ενημέρωση», μας απάντησε η κ. Μονιούδη-Πικρού.

Το πόρισμα του Συνηγόρου ήταν ένα σημαντικό βήμα προκειμένου να εισαχθεί αυτό το καίριο ζήτημα στη δημόσια συζήτηση. Θεωρητικά, το υπουργείο ανταποκρίθηκε θετικά. Όπως μας ενημέρωσε η Αυτοτελής Διεύθυνση Ιδιωτικής Εκπαίδευσης, εξέδωσε δύο εγκυκλίους για το θέμα (τις υπ’ αριθμ. 51484/Ν1/20-5-2024 και 153382/N1/25-11-2025). 

«Η απάντηση του υπουργείου [σ.σ.: στις αναφορές που επισημαίνονταν στο πόρισμα] ήταν οι εγκύκλιοι», μας είπε η Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η αρχή δεν έχει λάβει συγκεκριμένη ενημέρωση για το αν διερευνήθηκαν οι υποθέσεις αυτές ούτε αν ασκήθηκαν πειθαρχικές διώξεις ή επιβλήθηκαν κυρώσεις. 

Παράλληλα, η κ. Μονιούδη-Πικρού ανέφερε: «Δεν γνωρίζουμε περίπτωση πειθαρχικής δίωξης σχολείου ή επιβολής κυρώσεων». Από την πλευρά της, η αρμόδια Αυτοτελής Διεύθυνση Ιδιωτικών Σχολείων του υπουργείου απέφυγε να απαντήσει στο Reporters United για το αν τα τελευταία χρόνια έχουν ασκηθεί πειθαρχικές διώξεις ή επιβληθεί κυρώσεις σε ιδιωτικά σχολεία για το θέμα. 

Σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των καταγγελιών, η Αυτοτελής Διεύθυνση Ιδιωτικής Εκπαίδευσης «έδειξε» τις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης «διά των οποίων κατά τον νόμο ασκείται η εποπτεία των ιδιωτικών σχολείων» – παρόλο που αυτή η εποπτεία αποτελεί «επιχειρησιακό στόχο» της αυτοτελούς διεύθυνσης κατά το Π.Δ. 18/2018, όπως σημειώνεται στο έγγραφο της 22ας Νοεμβρίου 2024 του Συνηγόρου του Πολίτη. 

Η κ. Μονιούδη-Πικρού σημείωσε ότι «το 2026 μέχρι τώρα δεν έχουν υποβληθεί αναφορές στον Συνήγορο του Πολίτη σχετικές με απόρριψη αιτημάτων εγγραφής σε ιδιωτικά σχολεία παιδιών με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες». Δεν είναι ωστόσο σαφές αν αυτό οφείλεται σε μεγαλύτερη συμμόρφωση των σχολείων ή στη διστακτικότητα γονέων να προβούν σε καταγγελία επειδή, όπως λένε ειδικοί του χώρου, φοβούνται μήπως τελικά δεν εγγράψουν το παιδί τους.